Museum het Hannemahuis in Harlingen toont van 8 maart tot en met 22 juni 2014 de expositie ‘Rembrandt in zwart-wit’. De ruim honderd originele etsen van de grote meester zijn afkomstig uit een particuliere verzameling. Nog nooit waren er in Noord Nederland zoveel etsen van Rembrandt te zien. Naast veel portretten worden er landschappen, Bijbelse voorstellingen en genretaferelen getoond, stuk voor stuk meesterwerken op klein formaat. De bezoekers ontvangen bij binnenkomst een tablet met veel informatie over de getoonde etsen. De verzamelaar neemt de bezoeker als het ware bij de hand en vertelt over zijn passie.

 

Portretten

Op de tentoonstelling in het Hannemahuis is extra aandacht voor de vele portretten en tronies (karakterkoppen) die Rembrandt maakte. Al in zijn jonge jaren als schilder maakte Rembrandt gebruik van zijn eigen gezicht als model voor het bestuderen van menselijke gezichtsuitdrukkingen en emoties. Bijna iedereen kent wel een paar van die etsen. In het uitzonderlijk mooie ‘Zelfportret, leunend op een balustrade’ geeft Rembrandt zich weer als een rijke heer en groot kunstenaar.

 

Een deel van de portretten zal in opdracht zijn gemaakt. Het eerste portret in opdracht dat Rembrandt zowel als schilderij als in de vorm van een ets weergaf, was van de Remonstrantse predikant Johannes Uytenbogaert. Heel bijzonder is dat op de tentoonstelling zowel de ets als de originele etsplaat te zien zijn.

 

Rembrandt en Saskia

Op de tentoonstelling zijn het prachtige portret ‘Saksia met parels in het haar’ uit 1634 en Rembrandts zelfportret met Saskia uit 1636 te zien. Rembrandt heeft zijn vrouw Saskia Uylenburgh vanaf hun verloving in 1633 tot haar overlijden in 1642 meerdere keren geportretteerd in tekeningen, schilderijen en etsen. Saskia en haar familie speelden in de jaren van haar huwelijk met Rembrandt een belangrijk rol. 

 

Rembrandt en Saskia ontmoetten elkaar voor het eerst in Amsterdam in 1633. Op 22 juni 1634 trouwden Rembrandt en Saskia in Sint Annaparochie, de woonplaats van Saskia’s zwager en voogd Gerrit van Loo, secretaris van grietenij Het Bildt.

 

Hedendaagse grafiek

De in Harlingen wonende kunstenaars Joost Witte en Tieneke van Montfort tonen dat de etstechniek nog steeds levend is. Tijdens de duur van de Rembrandttentoonstelling geven zij een aantal workshops en demonstraties etsen in het Hannemahuis en is er een kleine presentatie van hun grafiek te zien.

 

 
PORTRETTEN EN TRONIES IN HARLINGEN

 

Het Hannemahuis geeft extra aandacht aan portretten en tronies. Portretten zijn afbeeldingen van bestaande personen, tronies zijn karakterkoppen. Rembrandt maakte er vele. Een deel van de portretten zal in opdracht zijn gemaakt. Van de predikant Johannes Uytenbogaert is dat bekend. Heel bijzonder is dat niet alleen de ets te zien is, maar ook de originele etsplaat. Portretten die in een boek verschenen, werden over heel Europa verspreid, waardoor zijn bekendheid toenam. De oudere vrouw en man uit zijn vroege periode, zijn waarschijnlijk de ouders van Rembrandt. Rembrandt heeft zijn eerste vrouw Saskia meerdere keren in etsen vastgelegd, maar dat geldt, voor zover wij weten, niet voor zijn twee latere concubines, Geertje en Hendrickje.