Het Stadsmuseum Harderwijk toont van 28 maart tot en met 30 augustus 2015 de bijzondere expositie Rembrandt in zwart-wit. De ruim honderd originele etsen van de grote meester zijn afkomstig uit een particuliere verzameling. Naast veel portretten bevat de tentoonstelling landschappen, bijbelse voorstellingen en genretaferelen; stuk voor stuk meesterwerken op klein formaat. Bezoekers ontvangen bij binnenkomst een tablet met veel informatie over de getoonde etsen. De verzamelaar neemt de bezoeker als het ware bij de hand en vertelt over zijn passie.

 

Na het grote succes van de tentoonstelling De Late Rembrandt in de National Gallery in London en in het Rijksmuseum, ligt het voor de hand dat ookRembrandt in Zwart Wit in het Stadsmuseum in Harderwijk extra aandacht geeft aan etsen die de meester maakte in de laatste jaren van zijn leven. In de praktijk betekent dit de jaren tussen 1652 en 1661, want daarna maakte hij nog slechts één ets en die is nog grotendeels mislukt ook. In Harderwijk zijn 25 werken uit die periode te zien. Ze zijn herkenbaar aan een LR-stickertje.

 

Kenmerkend voor de late etsen is het veelvuldig gebruik van de droge naald en zijn uitgebreide experimenten met afwijkende papiersoorten, zowel niet-westerse als perkament en kardoespapier, een soort pakpapier. De droge naald levert prachtige effecten in licht en vooral donker op, met fluweelachtige tonen. Het betekent ook dat de plaat regelmatig moet worden bijgewerkt, wat tot veel, soms sterk verschillende staten leidt. De verschillende papiersoorten leveren behoorlijk verschillen in afdrukken op, maar niet allemaal even geslaagd.

 

Het brede scala aan onderwerpen, zo kenmerkend voor Rembrandt, werd in de latere periode geleidelijk wat smaller.  Aan landschappen kwam hij nauwelijks meer toe. Misschien vergde de uitstapjes naar Diemen en Ouderkerk wel iets teveel van zijn afnemende krachten. Rembrandt bleef tot in zijn laatste levensjaar zelfportretten schilderen, maar in zijn etswerk zien we die nauwelijks meer terug. Daar staan wat meer portretten van derden tegenover, vooral van vrienden en van andere kunstenaars. Een van de meest gewaardeerde daarvan is het portret van de zilversmid Jan Lutma. Op de tentoonstelling zijn drie verschillende staten van deze ets te zien.

  

Opvallend is ook de serie van zes etsen die hij rond 1654 maakte met momenten uit de jonge jaren van Christus. Alle met ongeveer dezelfde afmetingen, met dezelfde stilistische kenmerken en opvallend nauw de Bijbel volgend. In Harderwijk worden alle zes naast elkaar getoond.  

 

Voor meer informatie, speciale (groeps)arrangementen en activiteiten, kijk op www.stadsmuseum-harderwijk.nl